Năm triền cái (chướng ngại) PDF Print E-mail
Tài liệu đọc
Written by Diệu Hiếu   
Tuesday, 20 September 2011 09:33

Dưới đây là pháp thoại của thiền sư U Jatila tại một khóa thiền 22/08/2011

(người dịch: Thích nữ Liên Thùy)

 

Năm triền cái hay chướng ngại là:

1. Tham dục, 2. Sân hận, 3. Hôn trầm - thuỵ miên, 4. Trạo hối, 5. Hoài nghi.

Năm chướng ngại này làm ta không thể hành thiền, không thể tạo thiện nghiệp. Vì vậy, việc loại bỏ chúng ra khỏi tâm là việc rất quan trọng. Nếu ta không loại bỏ chúng thì chúng sẽ chiếm cứ tâm ta, làm ta đầy hoài nghi: về Pháp, về Tăng, về sự giải thoát do hành thiền mang lại. Có người tham muốn thành công trong nhiều việc kinh doanh, muốn có nhiều tiền hơn nữa, và không hề nghĩ gì về việc tạo thiện nghiệp. Họ luôn khát khao được giàu có, tiền của dư đầy. Đôi khi sự sân hận phát sinh nhưng họ không nhìn thấy sự phát sinh đó. Họ nổi sân, bực tức, làm điều gì đó cho hả giận. Có lúc sự hôn trầm - thuỵ miên (dã dượi - buồn ngủ) xâm chiếm làm thân tâm ta yếu kém, không làm điều thiện được. Có khi thì trạo hối ( trạo cử / phóng tâm - hối hận) khiến tâm ta phóng đi rất nhiều lần, suy nghĩ miên man, cảm thấy hối tiếc.

 

Do đó, nếu tâm ta đầy suy nghĩ, lan man đây đó, hoặc hoài nghi, hối hận, tham lam, sân giận… thì lúc đó ta không tạo thiện nghiệp gì, cũng không hành Thiền Minh Sát (Thiền Quán) được.

Để loại trừ các chướng ngại này ta cần phải có pháp hành đúng và có chánh niệm. Khi có pháp hành đúng và có chánh niệm thì nếu các chướng ngại phát sinh, ta có thể quán sát chúng rất nhanh và chúng sẽ biến mất, ta có thể ngồi một tiếng đồng hồ rất dễ dàng, rồi hai tiếng cũng dễ, đúng vậy không? thậm chí đến ba tiếng cũng không khó chi, vì ta có chánh niệm, chánh định!

Có người mới bắt đầu, họ thấy việc ngồi thiền rất khó dù chỉ trong 30 phút, do họ chưa có pháp hành đúng và có chánh niệm. Họ ngồi xuống, nhắm mắt quán sát đề mục, nhưng rồi lại muốn mở mắt ra nhìn ngó xung quanh, lại muốn đổi tư thế bởi họ không tài nào tập trung được. Khi tâm bị các chướng ngại tác động, tâm phóng đi rất nhiều lần, cứ suy nghĩ hoài, lo lắng mãi, và sinh hoài nghi về khả năng giải thoát mà pháp tu mang lại, hoài nghi về Pháp, về thiền sư…

Thỉnh thoảng thiền sinh bị đau trong thân, họ không thích điều này nên họ bực bội, muốn hết đau thật nhanh, nhưng cơn đau này diễn ra rất lâu làm họ càng bực, không thể quán sát được nữa, thế là họ đột ngột đổi thế ngồi, rồi nhiều lần đổi tới đổi lui. Có khi bạn muốn kinh nghiệm điều hay nào đó, thì lúc này trong bạn đang có mong cầu. Nếu có mong cầu, hay sân hận, hoài nghi, phóng tâm, suy nghĩ miên man… thì cả thân và tâm bạn suy yếu, không thể quán sát tốt được. Việc hành thiền trở nên vô cùng khó khăn đối với bạn bởi các chướng ngại này cản trở định lực, chánh niệm của bạn. Khi nào định lực, chánh niệm của bạn không bị chúng cản trở thì bạn có thể ngồi một tiếng rất dễ dàng, thậm chí cả ngày hành thiền mà bạn không thấy mệt mỏi! Và cho dù có thấy mệt đi nữa, bạn vẫn ghi nhận và vượt qua được không khó chi vì bạn biết cách quán sát. Nếu không biết cách quán sát thì các chướng ngại này sẽ tồn tại rất lâu.

Nhiều thiền sinh đến trường thiền và ngồi bị đau, họ muốn vượt qua cơn đau nhanh chóng. Chúng tôi giải thích cho họ là ‘Không đau thì không thành đạt’ (No pain, no gain). Mỗi khi bạn thấy đau, hãy kiên nhẫn quán sát nó; bị phóng tâm, suy nghĩ ư, chỉ việc quán sát chúng! Dù chúng tôi giải thích họ vẫn không hiểu, do họ không có chánh niệm, chánh định, họ không biết cách quán sát. Vì vậy, việc hành thiền đòi hỏi phải có thời gian. Khi thực hành nhiều, bạn sẽ hiểu nhiều, biết cách quán sát, biết cách vượt qua các chướng ngại. Từng giây phút, bạn sẽ thấy được rõ ràng. Đôi khi ta không cần ráng sức vượt qua cơn đau bởi vì vừa quán sát thấy nó là có thể vượt qua được dễ dàng. Nếu bạn hiểu cách quán sát rồi thì dù bạn ở trường thiền trong 2 tháng, 6 tháng, hoặc 1 năm, tâm bạn vẫn sạch trong vì mỗi giây phút bạn đều đặn quán sát các đối tượng như: bước trái - phải, ngồi xuống - đứng lên, mở cửa – kéo cửa – đóng cửa, mang giày dép, cởi giày dép… Ban luôn bận quán sát không còn thời gian nghĩ ngợi chuyện gì cả. Nếu suy nghĩ có khởi lên, bạn đều quán sát được. Khi có pháp hành đúng và chánh niệm, mỗi ngày, mỗi giây phút bạn hành thiền, quán sát, bạn sẽ thấy nhiều lợi lạc, dù bạn chưa đạt chánh định đi nữa.

Có những thiền sinh hành thiền rất lâu 10 năm, 20 năm, nhưng họ không chánh niệm, không thực sự biết cách quán sát tâm mình, nên họ vẫn tham, sân, kiêu ngạo… phải vậy không? Vì thế, có người nghi ngờ tại sao những thiền sinh này hành nhiều năm rồi mà vẫn tham, sân… Vậy Thiền Minh Sát có phải do Phật dạy không?

Chúng ta không nên nghi ngờ về lợi ích mà pháp hành mang lại. Chỉ đôi khi vài cá nhân nào đó mặc dù có đức tin nhưng họ không biết quán sát đề mục một cách trực tiếp, chính xác, nên họ không thể vượt qua được các chướng ngại bên trong họ.

Như vậy, việc loại bỏ các chướng ngại hay triền cái vô cùng quan trọng! Nếu chướng ngại khởi lên trong tâm, ta thấy không vui, luôn phàn nàn, than phiền điều này, điều nọ. Khi tâm bị nghi ngờ che đậy là ta không tập trung được, không có định lực. Ngay thời Đức Phật, có một số người nghi ngờ pháp thiền Ngài dạy. Dù Ngài đã giảng rõ nhưng bởi tâm nghi ngờ ngăn cản mà họ không đạt được Đạo, Quả nào cả, từ đó họ trở thành kẻ chống đối Phật. Do vậy, ta cần phải loại bỏ các chướng ngại này. Khi tâm khởi nghi ngờ, bạn hãy quán sát chúng. Nhiều người cũng cố gắng hành thiền nhưng chưa thấy lợi lạc gì, thế là họ nghi ngờ, không muốn tu tập nữa… Đúng ra, nếu ta chưa thấy lợi lạc thì ta cần sửa đổi, thực tập kỹ lưỡng, rốt ráo hơn nữa. Chừng bạn có chánh định, chánh niệm, bạn sẽ vượt qua nhiều trở lực, khó khăn, và bạn sẽ cảm nhận được càng nhiều lợi lạc từ pháp hành Phật dạy, và bạn gắng tu tập hơn. Một khi thấy được lợi lạc rồi thì không ai có thể cản trở bạn hành thiền vì bạn đang có nhiều đức tin nơi Tam Bảo, đang nổ lực tinh tấn v.v…

Sư cũng giảng điều này cho người Miến nghe bởi có nhiều thiền sinh Thái, Việt Nam, Lào, Mỹ… đến đây tu tập vì họ thấy được lợi ích của việc hành thiền. Chỉ cần có cơ hội cho dù chỉ 1 tuần hay nửa tháng, họ vẫn cố gắng đến hành thiền, do họ tự biết rằng hành thiền trong một tiếng đồng hồ họ cũng cảm nhận được lợi ích.

Trung tâm này mở được 2 năm, người Miến bắt đầu đến tu tập mặc dù họ có thể đi các trường thiền tại TP. Mandalay, TP Yangon v.v… Nhiều người Miến lại chỉ thích làm phước, bố thí cúng dường, trì giới thôi, nhưng Sư bảo như thế vẫn chưa đủ, đúng vậy không? Chúng ta, người con Phật phải thấy được Pháp thâm diệu của Ngài, phải thực sự tin vào pháp hành Phật dạy, tin có Đạo, Quả, Niết Bàn. Ngài luôn nhấn mạnh, khuyến tấn hàng đệ tử: hãy nổ lực hành thiền, chớ buông lung, phóng dật. Ngài khuyên các vị ấy hãy vào rừng, ngồi dưới cội cây, hoặc vào nơi thanh vắng, mà hành thiền…

Nếu ta chánh niệm, quán sát thân – tâm, ta sẽ thấy rõ chúng thay đổi luôn. Ta ghi nhận tâm suy nghĩ, phóng dật, rồi đau, rồi nghe… ta thấy mọi thứ vô thường, phải không? Và ta chẳng thể điều khiển được gì! Trước khi hiểu được ‘vô thường, khổ, vô ngã’ từ Pháp thoại hay kinh sách, ta hành thiền và cũng thực sự kinh nghiệm thấy mọi thứ hằng thay đổi, ta không làm chủ được, rồi ta thấy ba đặc tướng ‘vô thường, khổ, vô ngã’. Hiểu điều này thì ta biết rằng dù cho mình có lắm bạc tiền đi nữa thì khi chết đi cũng đành phải để lại, không nắm giữ mãi được!

Có hiểu biết, ta sẽ sáng suốt, an vui hơn. Sở dĩ ta không thấy an vui vì ta dính mắc với thân này, tâm này, tài sản, sự nghiệp, công danh v.v… Khi hiểu Pháp ta sẽ dễ dàng từ bỏ mọi thứ và ngày nào cũng cảm thấy hạnh phúc, sống một đời sống đầy ý nghĩa. Sư khuyên các thiền sinh dù có khó khăn, chướng ngại gì cũng phải cẩn thận quán sát. Có như vậy, chánh niệm, chánh định của quý vị sẽ tăng mạnh qua từng giây phút, rồi quý vị sẽ ghi nhận, vượt qua được các chướng ngại. Khi có thể ghi nhận càng nhiều đề mục thì từng ngày, từng giờ, quý vị sẽ hoan hỷ hơn và sẽ hiểu Pháp. Nếu thấy khó khăn nhớ đừng lo lắng, đừng vội đầu hàng, buông bỏ! Hãy cố gắng đạt chánh niệm, chánh định trong từng sát-na, từng giây phút một: lúc ngồi thiền, đi kinh hành, về phòng mình, đến phòng ăn, lên thiền đường, ngồi xuống - đứng dậy, co - duỗi tay, nhắm – mở mắt, mang - cởi giày dép v.v… tất cả mọi thứ, từng cử động một. Nếu quý vị theo dõi, quán sát cẩn thận, kỹ lưỡng, quý vị sẽ không còn thời gian để nghĩ ngợi gì nữa. Và chánh niệm, chánh định sẽ tăng lên.

Bây giờ trường thiền có các thí chủ cúng dường đồ ăn, thức uống, xây dựng phòng ốc, thiền đường mới, và có thiền sư hướng dẫn, quý vị thật may mắn, diễm phúc! Vì vậy, hãy cố gắng hành thiền theo lời Phật dạy!

Sư cầu chúc quý vị hành thiền kỹ lưỡng, cẩn trọng, và đạt được cứu cánh, mục tiêu tối hậu của mình!

Lành thay! Lành thay! Lành thay!

 

Last Updated on Tuesday, 20 September 2011 09:46
 

Comments  

 
+1 #3 quanganh 2013-07-27 15:52
Chung con cam cam on thay rat nhieu..Bai viet rat huu ich...Namo Adida Phat...
 
 
0 #2 Mai Dũng Minh 2012-05-04 13:39
Kính bạch các chư tăng-Sư Phụ.
Tôi cũng có chút duyên dọc được các hướng dẫn đầy tâm huyết và rất chi tiết như trên, tâm tôi rất hoan hỉ. Lâu nay, tôi chỉ mò mẫm sách báo và thực hành một mình mà không ai chỉ dạy, làm theo kiểu mù. Nay nay vì đọc các lẽ trên mà tâm thấy sáng ra hơn. Ôi Mô Phật. Mong có thêm duyên để gần gũi bậc thiện tri thức mà cầu đạo ! ( Bến Tre- Ngày 14/05/2012)
 
 
0 #1 Nguyễn Hảo 2012-05-02 08:22
Vứt bỏ những thứ này ra khỏi đầu thật khó...
 

Thiền và cuộc sống 2010

Website được duy trì bởi Du Lịch Hành Trình Phương Đông
Joomla CMS